{"id":198,"date":"2023-10-27T11:02:48","date_gmt":"2023-10-27T08:02:48","guid":{"rendered":"https:\/\/lorenz.com.tr\/?p=198"},"modified":"2025-01-30T18:00:21","modified_gmt":"2025-01-30T15:00:21","slug":"enflasyon-duzenlemesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/enflasyon-duzenlemesi\/","title":{"rendered":"Enflasyon D\u00fczeltmesi"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

2023 hesap d\u00f6nemi sonu ve izleyen hesap d\u00f6nemlerine ili\u015fkin olarak enflasyon d\u00fczeltmesine tabi tutulacak mali tablolar\u0131n ve d\u00fczeltme i\u015flemlerinin usul ve esaslar\u0131n\u0131n belirlenmesine y\u00f6nelik Vergi Usul Kanunu Genel Tebli\u011fi tasla\u011f\u0131 18.10.2023 Tarihinde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n

Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 Gelir \u0130daresi Uygulama ve Veri Y\u00f6netimi Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 213 say\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunun m\u00fckerrer 298 inci maddesinin (A) f\u0131kras\u0131 ve ge\u00e7ici 33\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi gere\u011fince 2023 hesap d\u00f6nemi sonu ve izleyen hesap d\u00f6nemlerine ili\u015fkin olarak enflasyon d\u00fczeltmesine tabi tutulacak mali tablolara ili\u015fkin taslak 18.10.2023 tarihinde haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Enflasyon D\u00fczeltmesinin Mahiyeti ve Genel Esaslar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Enflasyon d\u00fczeltmesinin mahiyeti<\/em><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    Genel anlamda enflasyon d\u00fczeltmesinin temel arac\u0131 paran\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcndeki de\u011fi\u015fmeler nedeniyle ger\u00e7ek durumu ifade edemeyen mali tablolar\u0131n g\u00fcncellenerek ger\u00e7ek durumu ifade eder hale gelmelerini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

    213 say\u0131l\u0131 Kanunun m\u00fckerrer 298\u2019inci maddesinin (A) f\u0131kras\u0131nda enflasyon d\u00fczeltmesi, “mali tablonun ait oldu\u011fu tarihteki sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc cinsinden hesaplanmas\u0131” \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re enflasyon d\u00fczeltmesi, mali tablolarda yer alan parasal olmayan k\u0131ymetlerin T\u00fcrk Liras\u0131 de\u011ferlerinin, tablonun ait oldu\u011fu tarihteki de\u011ferine y\u00fckseltilmesinden ibaret bir i\u015flemdir. D\u00fczeltme, parasal olmayan k\u0131ymetlerin enflasyon d\u00fczeltmesinde dikkate al\u0131nacak tutarlar\u0131n\u0131n d\u00fczeltme katsay\u0131lar\u0131 ile \u00e7arp\u0131lmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.<\/p>\n

    \u00a0Enflasyon d\u00fczeltmesinde m\u00fckellefler a\u015fa\u011f\u0131daki i\u015flemleri\/ad\u0131mlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla yerine getirmelidirler:<\/p>\n

      \n
    • Mali tabloda yer alan k\u0131ymetlerden parasal olmayan k\u0131ymetlerin tespit edilmelidir.<\/li>\n
    • Belirlenen parasal olmayan k\u0131ymetlerin enflasyon d\u00fczeltmesinde dikkate al\u0131nacak tutarlar\u0131 (d\u00fczeltmeye esas tutarlar\u0131) bulunmal\u0131d\u0131r ve enflasyon d\u00fczeltmesinde d\u00fczeltmeye esas tarihleri ve d\u00fczeltme\/ta\u015f\u0131ma katsay\u0131lar\u0131 belirlenmelidir.<\/li>\n
    • Tespit edilmi\u015f d\u00fczeltmeye esas tutarlar, ait olduklar\u0131 d\u00fczeltme katsay\u0131lar\u0131yla \u00e7arp\u0131lacak ve parasal olmayan k\u0131ymetlerin d\u00fczeltilmi\u015f tutarlar\u0131 hesaplanarak, d\u00fczeltilmi\u015f de\u011ferler ile d\u00fczeltme \u00f6ncesi de\u011ferler aras\u0131ndaki enflasyon farklar\u0131 kay\u0131t edilmelidir.<\/li>\n
    • Parasal olmayan k\u0131ymetler d\u00fczeltilmi\u015f de\u011ferleriyle, parasal k\u0131ymetler ise d\u00fczeltmeye tabi tutulmaks\u0131z\u0131n mali tabloda g\u00f6sterilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n

       <\/p>\n

        \n
      1. D\u00fczeltme s\u0131ras\u0131nda g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacak temel ilkeler<\/em><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n
          \n
        • Parasal ve parasal olmayan k\u0131ymetlerin g\u00f6sterilmi\u015f oldu\u011fu listeler yaln\u0131zca T\u00fcrk Liras\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 prensibine dayan\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
        • M\u00fckellefler yabanc\u0131 para \u00fczerinden yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 i\u015flemlerini 213 say\u0131l\u0131 Kanunun mevcut h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda de\u011ferlemeye devam edeceklerdir. Bu Tebli\u011f uygulamas\u0131nda yabanc\u0131 paralar ile yabanc\u0131 para cinsinden ifade edilen (alacak ve bor\u00e7 senetleri gibi) k\u0131ymetler parasal k\u0131ymet olarak addedilecektir.<\/li>\n
        • \u0130ktisadi i\u015fletmeye d\u00e2hil (kar\u015f\u0131l\u0131klar gibi) bir tak\u0131m iktisadi k\u0131ymetler asli bir k\u0131ymet mahiyeti ta\u015f\u0131mamakta olup ve belirli bir iktisadi k\u0131ymete ba\u011fl\u0131 olarak mali tabloda kendilerine yer bulmaktad\u0131rlar. Bunlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131k olarak ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kayna\u011f\u0131n, parasal olan veya olmayan k\u0131ymet olup olmamas\u0131na g\u00f6re, enflasyon d\u00fczeltmesinde dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n
            \n
          1. 213 say\u0131l\u0131 Kanunun ge\u00e7ici 33\u2019\u00fcnc\u00fc maddesiyle yap\u0131lan erteleme<\/em><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n
              \n
            • M\u00fckellefler 31\/12\/2023 tarihli (kendilerine \u00f6zel hesap d\u00f6nemi tayin edilenlerde 2024 y\u0131l\u0131nda biten \u00f6zel hesap d\u00f6nemi sonuna ait) mali tablolar\u0131n\u0131 213 say\u0131l\u0131 Kanunun ge\u00e7ici 33\u2019\u00fcnc\u00fc maddesi gere\u011fince d\u00fczeltecek, daha sonraki d\u00f6nemlere ait mali tablolar\u0131n d\u00fczeltme i\u015flemleri ise ayn\u0131 Kanunun m\u00fckerrer 298 inci maddesinin (A) f\u0131kras\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fartlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n
                \n
              1. D\u00fczeltme i\u015flemine tabi tutulacak mali tablolar<\/em><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                213.Kanunun 175 inci ve m\u00fckerrer 257\u2019nci maddelerinin verdi\u011fi yetkiye dayan\u0131larak; Muhasebenin Temel Kavramlar\u0131, Muhasebe Politikalar\u0131n\u0131n A\u00e7\u0131klanmas\u0131, Mali Tablolar \u0130lkeleri, Mali Tablolar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Sunulmas\u0131, Tekd\u00fczen Hesap \u00c7er\u00e7evesi Hesap Plan\u0131 ve \u0130\u015fleyi\u015fi ile ilgili d\u00fczenlemelerin\/a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1 S\u0131ra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebli\u011finin \u201cIII- Mali Tablolar \u0130lkeleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ekine g\u00f6re mali tablolar a\u015fa\u011f\u0131daki tablolar\u0131 i\u00e7ermektedir:<\/p>\n

                  \n
                • Bilan\u00e7o, <\/em><\/li>\n
                • Gelir Tablosu, <\/em><\/li>\n
                • Sat\u0131\u015flar\u0131n Maliyeti Tablosu, <\/em><\/li>\n
                • Fon Ak\u0131m Tablolar\u0131,<\/em><\/li>\n
                • Nakit Ak\u0131m Tablosu, <\/em><\/li>\n
                • K\u00e2r Da\u011f\u0131t\u0131m Tablosu, <\/em><\/li>\n
                • \u00d6z Kaynaklar De\u011fi\u015fim Tablosu. Bu tablolardan, bilan\u00e7o ve gelir tablosu dipnotlar\u0131 ve ekleri ile birlikte temel mali tablolar\u0131, di\u011ferleri ise ek mali tablolar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/em><\/li>\n<\/ul>\n

                  \u00a0<\/em><\/p>\n

                  213 say\u0131l\u0131 Kanunun m\u00fckerrer 298 inci maddesinin (A) f\u0131kras\u0131n\u0131n (8) numaral\u0131 bendinin (b) alt bendinin verdi\u011fi yetkiye dayan\u0131larak, enflasyon d\u00fczeltmesi yapmak zorunda olan m\u00fckelleflerce, mali tablolardan sadece bilan\u00e7onun enflasyon d\u00fczeltmesine tabi tutulmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

                    \n
                  1. Enflasyon D\u00fczeltmesi Kapsam\u0131nda Olma \u015eartlar\u0131<\/em><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                    1) Enflasyon d\u00fczeltmesi, kollektif, ad\u00ee komandit ve ad\u00ee \u015firketler d\u00e2hil kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 bilan\u00e7o esas\u0131na g\u00f6re tespit eden gelir veya kurumlar vergisi m\u00fckellefleri taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. Yani bir i\u015fletmenin enflasyon d\u00fczeltmesi yapmas\u0131 i\u00e7in iki \u015fart \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n

                      \n
                    1. Gelir veya kurumlar vergisi m\u00fckellefi olmak, <\/em><\/li>\n
                    2. Bilan\u00e7o esas\u0131na g\u00f6re defter tutmak.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n

                      Bu Tebli\u011fe g\u00f6re enflasyon d\u00fczeltmesine tabi tutulmas\u0131, an\u0131lan m\u00fckellefler (Tebli\u011fin bu maddesinde enflasyon d\u00fczeltmesi yapamayacaklar\u0131 belirtilenler hari\u00e7) i\u00e7in zorunluluk olup, uygulama a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fckelleflerin herhangi bir se\u00e7imlik haklar\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n

                      \u00a02) \u0130ktisadi devlet te\u015fekk\u00fclleri ve kamu iktisadi kurulu\u015flar\u0131 ile bunlar\u0131n b\u00fcnyesindeki i\u015fletmeler ve imtiyazl\u0131 i\u015fletmelerin, bilan\u00e7o esas\u0131na g\u00f6re defter tutuyor olmalar\u0131 ve kurumlar vergisi y\u00f6n\u00fcnden m\u00fckellefiyetlerinin bulunuyor olmas\u0131 durumunda enflasyon d\u00fczeltmesi yapmalar\u0131 zorunludur.<\/p>\n

                      3) Yeni i\u015fe ba\u015flayan m\u00fckelleflerin enflasyon d\u00fczeltmesine tabi olup olmad\u0131klar\u0131 da genel esaslara g\u00f6re belirlenir. Bu m\u00fckelleflerde enflasyon d\u00fczeltmesi h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131nda i\u015fe ba\u015flan\u0131lan tarihin bir \u00f6nemi bulunmamaktad\u0131r. 1\/1\/2024 tarihinden sonraki d\u00f6nemlerde enflasyon d\u00fczeltmesi yapma zorunlulu\u011fu bak\u0131m\u0131ndan, son \u00fc\u00e7 ve son bir hesap d\u00f6nemi, bu m\u00fckelleflerin i\u015fe ba\u015flad\u0131klar\u0131 tarihten \u00f6nceki d\u00f6nemleri kaps\u0131yor olsa dahi \u015fartlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011finin hesab\u0131nda dikkate al\u0131n\u0131r.<\/p>\n

                      \u00a04) Kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015fletme hesab\u0131 esas\u0131na (zirai i\u015fletme hesab\u0131 d\u00e2hil) g\u00f6re tespit eden m\u00fckellefler ile serbest meslek kazan\u00e7 defteri tutan serbest meslek erbab\u0131 m\u00fckellefler enflasyon d\u00fczeltmesi yapamazlar. Ancak, amortismana t\u00e2bi iktisadi k\u0131ymetlerini bu Tebli\u011fe g\u00f6re d\u00fczeltilmi\u015f tutarlar\u0131 \u00fczerinden amortismana t\u00e2bi tutabilirler.<\/p>\n

                       <\/p>\n

                       <\/p>\n

                       <\/p>\n

                      5) A\u015fa\u011f\u0131da yer alan m\u00fckellefler de enflasyon d\u00fczeltmesi yapamazlar:<\/p>\n

                        \n
                      1. Kay\u0131tlar\u0131n\u0131 T\u00fcrk para birimi d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir para birimiyle tutmalar\u0131na izin verilen m\u00fckellefler,<\/em><\/li>\n
                      2. Kay\u0131tlar\u0131n\u0131 T\u00fcrk para birimi d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir para birimiyle tutmalar\u0131na izin verilen, ancak T\u00fcrk para birimiyle kay\u0131t yapmaya d\u00f6nen m\u00fckelleflerden, T\u00fcrk para birimiyle kay\u0131t yapmaya ba\u015flan\u0131lan hesap d\u00f6neminden itibaren \u00fc\u00e7 hesap d\u00f6nemi ge\u00e7memi\u015f olanlar. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n

                        6) <\/em>Bilan\u00e7o esas\u0131na g\u00f6re defter tutmayan gelir veya kurumlar vergisi m\u00fckellefleri bu Tebli\u011fe g\u00f6re enflasyon d\u00fczeltmesi yapamayacaklard\u0131r. Ancak, 31\/12\/2023 tarihi itibar\u0131yla faal olup, 2024 takvim y\u0131l\u0131 veya sonras\u0131nda ilk defa bilan\u00e7o esas\u0131na ge\u00e7en m\u00fckellefler ilk d\u00fczeltme i\u015flemlerini bilan\u00e7o esas\u0131na ge\u00e7tikleri tarih itibar\u0131yla bu Tebli\u011fin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6re yapacaklard\u0131r.<\/p>\n

                        Ayr\u0131ca, 31\/12\/2023 tarihi itibariyle bilan\u00e7o esas\u0131nda defter tutmakta iken 1\/1\/2024 tarihi itibariyle i\u015fletme hesab\u0131 esas\u0131nda defter tutmaya ba\u015flayan m\u00fckellefler 31\/12\/2023 tarihi itibariyle enflasyon d\u00fczeltmesi yapmak i\u00e7in gereken \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan, 31\/12\/2023 tarihli bilan\u00e7oyu d\u00fczelterek 1\/1\/2024 tarihi itibariyle i\u015fletme hesab\u0131 kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ve envanterini d\u00fczeltilmi\u015f bilan\u00e7odaki de\u011ferlere dayand\u0131rmak zorundad\u0131r.<\/p>\n

                        7) Gelir\/kurumlar vergisi m\u00fckellefiyeti bulunmakla birlikte kazan\u00e7lar\u0131 gelir veya kurumlar vergisinden istisna olan, bilan\u00e7o esas\u0131na g\u00f6re defter tutan m\u00fckellefler de enflasyon d\u00fczeltmesi h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re d\u00fczeltme yapmak zorundad\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                        2023 hesap d\u00f6nemi sonu ve izleyen hesap d\u00f6nemlerine ili\u015fkin olarak enflasyon d\u00fczeltmesine tabi tutulacak mali tablolar\u0131n ve d\u00fczeltme i\u015flemlerinin usul ve esaslar\u0131n\u0131n belirlenmesine y\u00f6nelik Vergi Usul Kanunu Genel Tebli\u011fi tasla\u011f\u0131 18.10.2023 Tarihinde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 Gelir \u0130daresi Uygulama ve Veri Y\u00f6netimi Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 213 say\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunun m\u00fckerrer 298 inci maddesinin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":131,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198"}],"collection":[{"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":200,"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198\/revisions\/200"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lorenz.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}